Δημήτρης Μάμμος| Μαθητής Α’ Λυκείου, Εκπαιδευτήρια Δούκα

Ο ρόλος του σχολείου

«Δημιουργικό», «καινοτόμο», «διαφορετικό» είναι μερικές από τις πολλές λέξεις που χρησιμοποιούνται, για να περιγράψουν τον ιδανικό σκοπό της ύπαρξης του εκπαιδευτικού συστήματος. Ωστόσο, οι χαρα-κτηρισμοί αυτοί αποτελούν, ως επί το πλείστον, σουρεαλιστικές προοπτικές, οι οποίες δεν επιλύουν τη μάστιγα της αμάθειας και της ανικανότητας εκτέλεσης απλών καθημερινών καθηκόντων ανάμεσα στους νέους.

Η κατοχή ποικίλων γνώσεων σε διαφορετικούς τομείς αποτελεί το σημαντικότερο εφόδιο στη φαρέτρα του σύγχρονου ανθρώπου. Η απόκτησή τους, όμως, υποσκάπτεται από τις εκπαιδευτικές μεθόδους, οι οποίες προάγουν την εκμάθηση κι όχι τη μάθηση. Έτσι, όσες γνώσεις έχουν αποκτηθεί, κατακερματίζο-νται άμεσα από τη λήθη. Παράλληλα, «μετατρέπονται» σε πολίτες, άτομα τα οποία είναι σχετικά ανίδεα ως προς την επίλυση καθημερινών δοκιμασιών, ενώ ταυτοχρόνως οι γνώσεις τους όσον αφορά στο παρελθόν, αλλά και το παρόν της χώρας τους, είναι μηδαμινές, με αποτέλεσμα να μην είναι ικανοί να υποστηρίξουν τυχόν θέσεις που έχουν υιοθετήσει.

Ένα σύγχρονο σχολείο δε θα έπρεπε να λειτουργεί ως αυθεντία. Αντιθέτως, οφείλει να αναλαμβάνει τον ρόλο του καθοδηγητή, ο οποίος δεν θα ενθαρρύνει τη στείρα αποστήθιση γνώσης, αλλά θα ωθεί τον μαθητή στην ενεργητική μάθηση, ώστε να ανακαλύπτει τα βασικότερα αίτια ποικίλων φαινομένων. Επιπρόσθετα, ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα έχει χρέος να προάγει τις αξίες και τον ιστορικό πλούτο της εκάτοτε χώρας με αντικειμενική οπτική, χωρίς να τις θυσιάσει στον βωμό της παγκοσμιοποίησης, για να μη θεωρηθεί αναχρονιστικό και προκατειλημμένο, προβάλλοντας, ωστόσο, τα ενωτικά κι όχι τα διαιρετικά στοιχεία μεταξύ των πολιτισμών.

Καθίσταται, λοιπόν, επιτακτική ανάγκη το σχολείο να εξαλείψει τον φαινομενικά «ορθό» ρόλο που του έχουν προσάψει διάφορες κοινωνικές σταθερές και τάσεις, ενώ αντιθέτως θα ήταν απαραίτητο να μετουσιωθεί σε ένα εκκολαπτήριο ανθρώπων, οι οποίοι θα δύνανται να αντιμετωπίσουν πρακτικές δοκι-μασίες, χωρίς, ωστόσο, να εμφανίζουν γνωστική έλλειψη. Άλλωστε, όπως έλεγε κι ο Αλμπέρ Καμύ «Το σχολείο μάς προετοιμάζει για τη ζωή σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει».

 

Ένα σύγχρονο σχολείο δε θα έπρεπε
να λειτουργεί ως αυθεντία.