Ελένη Δούκα| Εκπαιδευτική Ψυχολόγος

Το σχολείο & η οικογένεια αντίδοτο στη βία

Η ασφάλεια της σχολικής κοινότητας
είναι υποχρέωση όλων – των επίσημων
κρατικών φορέων, των εκπαιδευτικών
αλλά και των ίδιων των μαθητών
και των γονέων τους.

Ελένη Ι. Δούκα

 

Πόσο εύκολο είναι για το σύγχρονο Σχολείο να εκπληρώσει την αποστολή του και να πραγματοποιήσει τους στόχους του;

Πόσο έχουν αλλάξει αυτοί οι στόχοι με το πέρασμα των χρόνων… Εκτός από τη μετάδοση Γνώσεων, η ανάπτυξη Δεξιοτήτων και η καλλιέργεια Αξιών είναι πλέον το ζητούμενο παγκοσμίως. Η Εκπαίδευση λοιπόν, καλείται να ανταποκριθεί σε ένα ευρύ πλαίσιο Ικανοτήτων και να ξεπεράσει την επίτευξη αυστηρά ακαδημαϊκών στόχων, ενώ παράλληλα, έρχεται αντιμέτωπη με σοβαρότατα κοινωνικά ζητήματα, όπως αυτό της βίας.

Η βία είναι πλέον πραγματικότητα παντού. Επηρεάζει τη σωματική και ψυχική μας υγεία, πόσο μάλλον όταν όσοι την υφίστανται, είναι παιδιά. Μας ακολουθεί σε όλη μας τη ζωή, είτε είμαστε τα θύματα είτε οι παρατηρητές τέτοιων συμβάντων. Μας καταρρακώνει, μας διαλύει, μας σημαδεύει.

Η ασφάλεια της σχολικής κοινότητας είναι υποχρέωση όλων – των επίσημων κρατικών φορέων, των εκπαιδευτικών αλλά και των ίδιων των μαθητών και των γονέων τους.

Ο εκπαιδευτικός, ως πυλώνας του Σχολείου, που μεταδίδει γνώσεις και διευκολύνει τη μαθησιακή διαδικασία, οφείλει πρώτιστα να μεριμνά για την ολόπλευρη ψυχοκοινωνική, συναισθηματική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της σύγχρονης κοινωνίας.

Οφείλει να βοηθήσει τους μαθητές να κατανοήσουν ότι διαδραματίζουν έναν σημαντικό ρόλο: εκείνον του υπεύθυνου πολίτη που αντιστέκεται στη βία και σε παραβατικές συμπεριφορές. Για να γίνει αυτό, τα παιδιά χρειάζεται, με σωστά σχεδιασμένα προγράμματα, να ευαισθητοποιούνται σε καίρια κοινωνικά θέματα, όπως είναι η αποδοχή της διαφορετικότητας, ο σεβασμός, η συμπερίληψη, η ενσυ-ναίσθηση κλπ.
Ως Εκπαιδευτικός και η ίδια, με πολλά χρόνια εμπειρίας σε Σχολείο, όπου φοιτούν παιδιά από 3 έως 18 ετών, θα ήθελα να απευθύνω έκκληση σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς, να δουν το φαινόμενο της βίας σοβαρά και κατάματα!

Παιδιά, μη φοβάστε να μιλήσετε, πάρτε θέση αν παρατηρήσετε κάποιο περιστατικό βίας και εκφοβι-σμού στο σχολείο και σε όσους χώρους κινείστε. Θυμηθείτε, η βία και η επίθεση σε άλλους δεν κάνει κανέναν καλύτερο! Αντισταθείτε σε ερεθίσματα που ενισχύουν και προβάλλουν μηνύματα βίας. Φτιάξτε ένα δίκτυο διαμεσολαβητών στο Σχολείο σας και εκπαιδευτείτε στις τεχνικές εξάλειψης της βίας.

Εκπαιδευτικοί, καλλιεργήστε στα παιδιά την καλοσύνη και την ενσυναίσθηση, φροντίστε για την πρόληψη της βίας κι όχι για την τιμωρία της, προωθήστε το δημοκρατικό κλίμα στην τάξη, ενθαρρύνετε τα παιδιά να μιλούν και να παίρνουν θέση, δώστε τους βήμα να εκφραστούν ισότιμα. Οργανώστε ενημερώσεις από εξειδικευμένους επιστήμονες και δράσεις, που να συμπεριλαμβάνουν όλα τα παιδιά, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση του καθενός.

Γονείς, να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί καθώς τα παιδιά αναπαράγουν το γονεϊκό τους πρότυπο. Διαβάστε και επιμορφωθείτε, κρατήστε ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας με τα παιδιά σας, ακούστε τα περισσότερο και συμβουλέψτε τα λιγότερο, ζητήστε τη γνώμη τους για κοινωνικά ζητήματα αλλά και για «ιδιαίτερα» θέματα που ίσως σας δυσκολεύουν. Συνεργαστείτε με τους εκπαιδευτικούς του παιδιού σας, ώστε να υπάρχει κοινή γραμμή μεταξύ σας στη διαμόρφωση καλών πρακτικών.

Και το βασικότερο όλων, η οριοθέτηση. Εξηγήστε στα παιδιά σας γιατί υπάρχουν κανόνες και για ποιους λόγους πρέπει να εφαρμόζονται. Μιλήστε τους ξεκάθαρα για τα όρια που θέτετε και μείνετε συνεπείς και αμετακίνητοι στην εφαρμογή τους, δείχνοντας παράλληλα και την απαραίτητη ευελιξία στην αναπροσαρμογή τους καθώς αυτά θα μεγαλώνουν και θα ωριμάζουν.

Το πιο σημαντικό όπλο είναι η πρόληψη. Και για τον λόγο αυτόν, πρέπει να ξεκινήσουμε όλοι μαζί από πολύ νωρίς. Επειδή όμως, όλα μπορεί να συμβούν, όσο κι αν έχουμε μεριμνήσει για το αντίθετο, καλό είναι να μην εθελοτυφλούμε αλλά να «διαβάζουμε» τα προειδοποιητικά σημάδια στη συμπεριφορά των παιδιών μας ή των μαθητών μας.

Ας κρατήσουμε τον απλό, αλλά όχι εύκολο στην εφαρμογή του κανόνα, που αν τον υιοθετήσουμε, όλα θα είναι καλύτερα.

«Μην κάνεις στους άλλους αυτό που δε θέλεις να κάνουν σε εσένα».