Βάννα Μαρκετάκη Διευθύντρια| ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΛΙΖΑ Κατά της Κακοποίησης του Παιδιού

Το σχολείο μπορεί να προλάβει τη βία στα παιδιά

Το 2008, όταν ιδρύθηκε το ΕΛΙΖΑ, ως το Σωματείο που θα εργάζονταν αποκλειστικά για την πρόληψη της κακοποίησης των παιδιών, σχεδόν κανείς δεν ήταν έτοιμος να αποδεχτεί ότι το φαινόμενο της κακο-ποίησης αφορούσε την ελληνική κοινωνία. Σταδιακά στον χρόνο, αυξάνονταν και ενώνονταν οι φωνές των ειδικών που μιλούσαν για την παραμέληση των παιδιών και την εκδήλωση κάθε μορφής βίας σε αυτά, με ολέθριες επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία τους.

Οι ειδικοί αποκαλύπτουν τι κρύβεται κάτω από την κορυφή του παγόβουνου
Οι ειδικοί επιστήμονες στη μελέτη, αναγνώριση και διαχείριση της κακομεταχείρισης ανηλίκων, επιμένουν πως τα περιστατικά βίας δεν έχουν αυξηθεί αριθμητικά, αλλά έχουν βρει τον δρόμο της δημοσιότητας, καθώς περισσότερα θύματα βρίσκουν το κουράγιο να αναφερθούν στο γεγονός και να μιλήσουν ανοικτά, επιδιώκοντας το τέλος της κακοποίησης τους. Με βάση έρευνες του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού (ΙΕΠ), 3 στα 4 παιδιά στην Ελλάδα θα εκτεθούν σε τουλάχιστον μία εμπειρία σωματικής βίας, ενώ το 5.5% αυτών, θα βιώσουν πολλαπλές εμπειρίες βίας, κάθε μορφής. Επίσης, 1 στα 20 παιδιά υφίσταται συνεχώς σωματική βία βαριάς μορφής, ενώ 1 στα 6 παιδιά δήλωσαν ότι βίωσαν τουλάχιστον μία εμπειρία σεξουαλικής βίας. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι για τα παιδιά, κάθε μορφή έκθεσης σε σεξουαλική βία, κρίνεται ιδιαίτερα τραυματική. Την ίδια στιγμή που συνειδητοποιούμε ότι σε μία σχολική τάξη υπάρχει τουλάχιστον ένα παιδί που έχει εμπειρία σεξου-αλικής παρενόχλησης ή/και κακοποίησης, αποκαλύπτεται το 0,07% των περιστατικών -λιγότερο από 2 στα 100 παιδιά-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης -αποτυπώνοντας ότι όλοι γνωρίζουμε μόλις την κορυφή του παγόβουνου.

Το προφίλ θύματος και θύτη
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι τα παιδιά που κακοποιούνται δεν έχουν ένα συγκεκριμένο προ-φίλ. Η μεγαλύτερη «ομάδα» παιδιών – θυμάτων σεξουαλικής βίας είναι παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, αγόρια και κορίτσια, με θύτες ανθρώπους του στενού οικογενειακού ή φιλικού τους περιβάλλοντος, εντός δηλαδή του κύκλου εμπιστοσύνης του παιδιού -γονείς, κοντινοί συγγενείς και φίλοι, φροντιστές, προπονητές, ιερείς ή και άλλα άτομα, τα οποία η οικογένεια αποδέχεται, εκτιμά και εμπιστεύεται.

Τι μπορούμε να κάνουμε ατομικά ή ως κοινωνία για να αναχαιτίσουμε το φαινόμενο της βίας στα παιδιά;
Η πρόληψη αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο αναχαίτισης της βίας στα παιδιά. Η πρωτογενής πρόληψη μπορεί και πρέπει να εκπορευτεί από το σχολικό περιβάλλον, ήδη από το προ-νήπιο. Προ-γράμματα ενημέρωσης και επιμόρφωσης για την αναγνώριση και ορθή διαχείριση περιστατικών κακομε-ταχείρισης ανηλίκων θα πρέπει να εντάσσονται στην υποχρεωτική εκπαίδευση όλων των εκπαιδευτικών, όλων των βαθμίδων, προκειμένου οι επιμορφωμένοι εκπαιδευτικοί να αποτελέσουν τους ανθρώπους αναφοράς του κάθε παιδιού που θα αναζητήσει έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης για να αποταθεί, όταν βιώνει οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης. Επίσης, υποχρεωτικά προγράμματα ενδυνάμωσης των ίδιων των παιδιών και μάλιστα παιδιών πρώτης σχολικής ηλικίας, που μαθαίνουν στα παιδιά το σώμα τους και το δικαίωμα τους στο σώμα τους, τα ασφαλή και όχι ασφαλή αγγίγματα, καθώς και το πού, σε ποιον ενήλικα εμπιστοσύνης να απευθυνθούν όταν νιώθουν ότι απειλούνται. Στην πρωτογενή πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης κρίνεται απαραίτητη η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών, από τη νηπιακή αγωγή και σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Πόσο δε μάλλον σήμερα, όπου τα παιδιά γνωρίζουν «τόσα πολλά» αλλά από «τόσο προβληματικές πηγές», από πορνογραφικό υλικό ή και από συνομηλίκους τους.

www.eliza.org.gr

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Το ΕΛΙΖΑ, στα πλαίσια δράσεων πρόληψης – επιμόρφωσης:

• Εκπονεί το πρόγραμμα «Ασφαλές Άγγιγμα» για παιδιά ηλικίας από 5ετών έως 9 ετών, μέσα από την ψηφιακή του μορφή, όπως φιλοξενείται στη θεματική των εργαστηρίων δεξιοτήτων, του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
• Εκπονεί δια ζώσης το πρόγραμμα ΣΩΜΑ, με την ομάδα εθελοντών γιατρών Meds CAN, για την πρό-ληψη της σεξουαλικής κακοποίησης και παρενόχλησης, σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου.
• Επιμορφώνει δια ζώσης ή μέσα από το διαδίκτυο εκπαιδευτικούς κάθε βαθμίδας στην αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών κακομεταχείρισης παιδιών
• Στηρίζει επαγγελματίες που εργάζονται κοντά σε παιδιά, προκειμένου να αναφερθούν σε περιστατικά με υποψία κακομεταχείρισης ανηλίκων, μέσα από τη ΓΡΑΜΜΗ ΕΛΙΖΑ 10454

 

Η πρόληψη αποτελεί τον πλέον
αποτελεσματικό τρόπο αναχαίτισης
της βίας στα παιδιά.